
فرخ نژاد- «مالکان صنایع بعد از راهاندازی یک صنعت فقط به چرخه تولید آن فکر میکنند یعنی یک خط تولیدی را راهاندازی کرده و سعی میکنند که فقط محصول بگیرند اما به هیچ وجه به ارتقای چرخه تولید یا تولید آن که به یک کار علمی و پژوهشی نیاز دارد فکر نمیکنند.
وقتی صاحب صنعت چنین طرز تفکری دارد بعد از 30 سال باید چرخه تولید را تعطیل کرده و به دنبال خرید دستگاههای جدید برود زیرا از ابتدا صاحب صنعت به این موضوع اعتقاد نداشته که دانشگاه میتواند در کنارش قرار گیرد و براساس نیازمندیهای روز، اصلاحات و یا حتی تغییرات در چرخه تولید را ایجاد کند.
اگر بتوانیم در استان این نگاه را به صنعتگران منتقل کنیم که یک دانشگاه در منطقه است که میتواند به اصلاح چرخه تولید یا تولید چرخههای تولید جدید فکر کند این مشکل حل میشود.
در این بین دانشگاه صنعتی اگر به توسعه صنعتی در قالب بهبود چرخه تولید و یا تولید چرخه تولید فکر نکند هیچ خروجی پژوهشی و عملی در راستای فلسفه وجودی خود نخواهد داشت و فلج خواهد شد.
با سامان دهی شاکله آموزشی دانشگاه صنعتی بیرجند این مرکز آموزشی عالی مشارکت در توسعه صنعتی استان را هدف گذاری کرده و در این راستا از تمام توان خود استفاده خواهد کرد که این نگاه را به صاحبان صنایع منتقل کند که برای اصلاح، ارتقاء، تغییر و توسعه چرخه تولید به وارد کردن کارخانجات نیندیشند و به توان علمی و پژوهشی دانشگاهها فکر کنند.» این دیدگاه را رئیس دانشگاه صنعتی بیرجند در گفت و گو با خراسان جنوبی مطرح کرد و گفت: دانشگاه صنعتی بیرجند در سال ۱۳۷۵ با عنوان دانشگاه صنایع و معادن بیرجند و زیر نظر دانشگاه صنایع و معادن ایران تاسیس شد و اقدام به پذیرش دانشجو در رشتههای حفاری اکتشافی، فرآوری مواد معدنی، نقشه کشی صنعتی، اکتشاف معدن، استخراج معدن، نرمافزار کامپیوتر، نرمافزار سیستم و مهندسی تکنولوژی ساخت و تولید (ماشین ابزار) کرد.
از اهداف ایجاد این دانشگاه توسعه آموزش عالی و تحقق بخشیدن به آموزش و پژوهش و تربیت نیروهای انسانی برای بخشهای صنعتی منطقه، جذب افراد مستعد، پاسخگویی به نیازهای پژوهشی بخش صنایع و بهرهگیری از تواناییهای علمی، تحقیقاتی و امکانات موجود در بخش صنایع است.
در حال حاضر دانشگاه صنعتی بیرجند بعد از گذشت حدود 8 سال از تاسیس حدود هزار و 800 دانشجو دارد و با شکل گیری شاکله آموزشی علاوه بر ایفای نقش در زمینه توسعه علمی، مشارکت در توسعه صنعتی استان را هم هدف گذاری کرده است.
دکتر «ناصر مهرشاد» با اشاره به اضافه شدن سه رشته جدید مهندسی شیمی، مهندسی مواد و رشته علوم مهندسی در سال تحصیلی جدید به رشتههای مقطع کارشناسی این دانشگاه عنوان کرد که این رشتهها در دانشگاه بیرجند دایر نیستند.
وی با بیان این که دانشگاه صنعتی بیرجند علاوه بر ایفای نقش در زمینه توسعه علمی، مشارکت در توسعه صنعتی استان را نیز هدفگذاری کرده است، افزود: در زمینه توسعه تحصیلات تکمیلی نیز یک حرکت معقول و منطقی را دنبال می کنیم به این معنی که در برقراری یک ارتباط مؤثر بین دانشگاه و دفاتر تحقیق و توسعه بهتر است به توسعه همه جانبه دورههای تحصیلات تکمیلی و مشارکت دانشجویان این دورهها در این ارتباط فکر کنیم اما در فراهم کردن مقدمات و رعایت اولویتهای راهاندازی این دورهها نمیخواهیم شتابزده عمل کنیم. وی رشتههای موجود در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی بیرجند را مهندسی مکانیک، مهندسی معدن و آمار اعلام کرد و ادامه داد رشته آمار اولین رشته در مقطع کارشناسی ارشد است که در این دانشگاه راهاندازی شده و رشتههای مکانیک و معدن در سال جاری ایجاد شدهاند.
وی با بیان این که دانشگاه در دو گرایش رشته عمران به دنبال ایجاد مقطع کارشناسی ارشد است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر برای رشتههای تازه تاسیس این دانشگاه مانند مهندسی شیمی و مهندسی مواد شرایط راهاندازی مقاطع کارشناسی ارشد فراهم نیست اما در عین حال با انعقاد تفاهمنامههایی با صنایع دایر در استان و توجیه نیاز به تأسیس این دورهها بهدنبال ایجاد این دورهها در دانشگاه هستیم.
ساماندهی شاکله آموزشی
رئیس دانشگاه صنعتی بیرجند در ادامه از ساماندهی شاکله آموزشی این دانشگاه از 6 ماه قبل خبر داد و گفت: با تدوین این شاکله 3 دانشکده در دانشگاه صنعتی بیرجند ساماندهی شد که برای این دانشکدهها رئیس و معاونین آموزشی و پژوهشی حکم دریافت کردند. وی با بیان این که کامل نبودن شاکله آموزشی دانشگاه صدمات زیادی برای این مرکز آموزش عالی بهدنبال داشت، گفت: تا وقتی شاکله آموزشی یک مرکز آموزش عالی شکل نگیرد نمیتوان سنگ بنای درستی برای توسعه آموزشی و پژوهشی مؤسسه گذاشت.
اما به گفته وی ساماندهی و تکمیل تشکیلات اجرایی در حوزههای آموزشی، پژوهشی و اداری برای دانشگاه هزینههایی بهدنبال داشته است که با توجه به محدودیتهای مالی در سال جاری مشکلات مالی زیادی را ایجاد کرده است.
دانشگاهی خوش نام
هرچند برخی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی با خالی بودن صندلیها مواجهاند اما وی از این که دانشگاه صنعتی بیرجند با این مشکل مواجه نیست خدا را شاکر است و دلیل آن هم به نظر او به این خاطر است که دانشگاه صنعتی بیرجند از نگاه داوطلبان کنکور یک دانشگاه خوش نام است.
این خوش نامی هم به گفته وی رسالت مسئولان دانشگاه را خیلی سنگین کرده است یعنی این که اگر یک دانشجو از شهر دیگری دانشگاه صنعتی بیرجند را انتخاب میکند و در ذهن خودش انتظار دارد خود را در یک دانشگاهی با حداقل کیفیت و در رده دانشگاههای صنعتی ببیند باید مسئولان این مرکز آموزش عالی کاری بکنند که ذهنیت دانشجوخراب نشود تا وقتی به شهر خودش برمیگردد سفیر خوبی برای این دانشگاه باشد سفیری که بتواند در فضای رقابتی جذب دانشجو برای دانشگاه صنعتی بیرجند عملکرد مثبتی داشته باشد.
وی ادامه داد: تاکنون که با مشکل مواجه نشده ایم اما از نظر تهیه زیرساختها و خدمات آموزشی و رفاهی که میتوانیم به دانشجویان در دانشگاه ارائه دهیم باید حواسمان را جمع کنیم تا مزیت رقابتی موجود باشد و در آینده با مشکل مواجه نشویم.
توجه به پژوهش
وی درباره ایجاد شعبههای اقماری و توسعه این دانشگاه در دیگر نقاط استان توضیح داد که در این زمینه باید اصولیتر فکر کنیم و در حال حاضر نیاز است دانشگاهها به سمت پژوهش، مشارکت در کار آفرینی، ایجاد چرخههای مالی برای دانشجویان و اعضای هیئت علمی حرکت کنند که در نهایت آنچه از آن حاصل میشود در مرحله اول برای خود آنها و در مراحل بعدی برای مردم استان است.
از این نظر بیشتر به این موضوع فکر میکنیم که در دانشگاه صنعتی بیرجند به جای ایجاد دانشکدهها و آموزشکدههای اقماری، پژوهشکده داشته باشیم و تمرکز هم بر توسعه زمینههای پژوهشی باشد تا بتوانیم به توسعه صنعتی استان کمک کرده و چرخهای تولید را در این حوزه به حرکت درآوریم.
آیا دانشگاه صنعتی بیرجند توانسته با صنایعی که در این استان است ارتباط برقرار کند؟
رئیس دانشگاه صنعتی بیرجند در پاسخ به این سوال گفت: این مرکز آموزش عالی سعی کرده است تفاهمنامههایی را با ادارات، سازمانها و کارخانجات از جمله سازمان صنعت، معدن و تجارت استان منعقد کند اما نباید به این تفاهمنامهها بسنده کرد بلکه باید به دنبال انعقاد قرارداد با جزئیات مناسب بود.
علاوه براین اگر تاکنون در این زمینه کم کاری شده است بخشی از این مشکل به دانشگاه و به همان میزان هم به صنایع برمیگردد.
فرهنگ نادرست
وی در ادامه به فرهنگ نادرستی که در صنایع جا افتاده است اشاره کرد و ادامه داد: مالکان صنایع بعد از راهاندازی یک صنعت فقط به چرخه تولید آن فکر میکنند یعنی یک خط تولیدی را راهاندازی کرده و سعی میکنند که فقط محصول بگیرند اما به هیچ وجه به ارتقای چرخه تولید یا تولید چرخه تولید که به یک کار علمی و پژوهشی نیاز دارد فکر نمیکنند.
به گفته وی، وقتی صاحب صنعت چنین طرز تفکری دارد بعد از 30 سال باید چرخه تولید را تعطیل کرده و به دنبال خرید دستگاههای جدید برود.
چرا این اتفاق میافتد؟ زیرا از ابتدا صاحب صنعت به این موضوع اعتقاد نداشته که دانشگاه میتواند در کنارش قرار گیرد و براساس نیازمندیهای روز، اصلاحات و یا حتی تغییرات در چرخه تولید را ایجاد کند.
بنابراین اگر بتوانیم در استان این نگاه را به صنعتگران منتقل کنیم که یک دانشگاه در منطقه است که میتواند به اصلاح چرخه تولید یا تولید چرخههای تولید جدید فکر کند این مشکل حل میشود.
وی با تاکید بر این که اگر صنعتگران بخواهند با دانش بومی تجهیزات فنی خود را پیشرفته و بهروز کنند باید به سراغ دانشگاهها بروند ادامه داد: اگر صنعت مانند گذشته بخواهد تنها به واردات چرخه تولید فکر کند با این کارش دانشگاهها را فلج خواهد کرد چون دانشگاه زمانی سرحال و شاداب است که صنعتگر از آن کار علمی و تحقیقاتی مطالبه کند.
به گفته وی، دانشگاه صنعتی که به توسعه صنعتی در قالب بهبود چرخه تولید و یا تولید چرخه تولید فکر نکند هیچ خروجی پژوهشی و عملی در راستای فلسفه وجودی خود نخواهد داشت و فلج خواهد شد.
او در ادامه بیان میدارد که از تمام توان خود استفاده خواهد کرد که این نگاه را به صاحبان صنایع منتقل کند که برای اصلاح، ارتقاء، تغییر و توسعه چرخه تولید به وارد کردن کارخانجات فکر نکنند و به توان علمی و پژوهشی دانشگاهها فکر کنند.
تجمیع درآزمایشگاه مرکزی
فضاهای آزمایشگاهی و کارگاهی این دانشگاه پاسخگوی نیازهای دانشجویان است؟ پاسخ دکتر «مهر شاد» به این سوال این است که این مرکز آموزش عالی با وجود نوپا بودن با مشکلات اساسی در این زمینه مواجه نیست.
علاوه بر این برنامهریزی شده که همه آزمایشگاهها و کارگاههای دانشگاه در یک مجموعه آزمایشگاه مرکزی تجمیع شود که برای اجرایی شدن این تصمیم در حال طراحی فرمهای اولویتبندی درخواستهای خرید تجهیزات هستیم که در این فرمها شاخصهای آموزشی، پژوهشی و درآمدزایی در نظر گرفته خواهند شد. همچنین به طورحتم باید این نکته را درنظر داشته باشیم که چنانچه هزینهای در خرید تجهیزات میشود باید یک نقطه سربهسری مالی برای آن درنظر گرفته شود بهطوری که در آینده دانشگاهها بهصورت موسسههای درآمدزا کمک حال مجموعه مدیریتی کشور باشند. وی درنظردارد تا با بازگشت سرمایهای که از این راه خواهد داشت چرخه مالی آزمایشگاهها و کارگاهها را از دیگر منابع این دانشگاه جدا کند تا دانشگاه بتواند درآمدهای پژوهشی خود را افزایش دهد.