
حسین قربانی – خبرها از سقوط به کانال های شمال و جنوب شهر کم نبود و هر چند روز خبری از سقوط خودرو در صفحه حوادث روزنامه ها درج می شد.
کانال سجادشهر نسبت به دیگر کانال های شهر خبرسازتر بود تا این که نصب حفاظ در بخش عمده ای از آن، سقوط به آن را به حداقل رساند اما با این وجود باز هم خطر سقوط افراد یا خودروها به کانال ها به ویژه همسایگان آن وجود دارد.
کانال کبوترخان در شمال شهر از جمله کانال هایی است که هم عمق بیشتری نسبت به دیگر موارد مشابه خود در شهر دارد و هم کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
در این بین بحث اصلی در کنار کانال های شهر، ایمنی آن است، دغدغه ای که همیشه همراه با مردم و به ویژه والدین دانش آموزانی است که در محدوده این کانال ها زندگی می کنند.
در شرایط فعلی با توجه به ساخت و سازهایی که در اطراف این کانال ها انجام شده ممکن است هر لحظه امکان وقوع حادثه ای برای ساکنان مجاور این کانال ها به وجود آید.
به همین دلیل ایجاد حفاظ و در صورت امکان پوشش کانال ها برای جلوگیری از هرگونه حادثه در این زمینه ضرورت دارد.
شهرداری بیرجند در سال های گذشته با بتن ریزی بخش هایی از کف کانال ها و ایجاد حفاظ در بعضی از قسمت های آن اقداماتی برای جلوگیری از ایجاد هرگونه حادثه انجام داده اما در نقاطی از این کانال ها که کودکان بیشتر حضور دارند هیچ حفاظی وجود ندارد و اگر هم وجود دارد، ناقص است یا تخریب شده است.
نبود حفاظ
یکی از ساکنان خیابان شیرین می گوید: در سال های اخیر کمتر شاهد وقوع حادثه ای در این زمینه بوده ایم اما با توجه به این که فقط در یک سمت کانال حفاظ وجود دارد و در طرف دیگر آن که فضای سبز ایجاد شده و وسایل بازی بچه ها قرار دارد هیچ حفاظی وجود ندارد هر لحظه امکان دارد به ویژه برای کودکانی که در این مسیر بازی یا تردد می کنند حادثه ای به وجود آید.
«رحیمی» با تشکر از شهرداری بیرجند که با بتن ریزی کف کانال از بروز هر گونه آلودگی احتمالی و شیوع بیماری ها به ویژه در فصل تابستان جلوگیری کرده است، ادامه می دهد: در بعضی از نقاط گاردریل های حفاظ کنار کانال خیابان شیرین تخریب شده اند که نیاز به تعمیر دارند. همچنین مقابل مهد کودکی که در کنار کانال قرار دارد با وجود نصب میله ها اما هیچ گونه حفاظی وجود ندارد و اگر هم حفاظی در گذشته بوده است از بین رفته و نیاز به تعمیر دارد.
یکی از اهالی خیابان غفاری نیز با اشاره به این که در سال های گذشته شهرداری در بعضی از قسمت های کانال واقع در حد فاصل خیابان معلم و غفاری اقدام به نصب حفاظ کرده است، می گوید: بخشی از این کانال که در خیابان غفاری است حفاظ ندارد.
با توجه به این که بعد از راه اندازی روزبازار خیابان غفاری بر میزان تردد وسایل نقلیه و افراد در این خیابان افزوده شده است، ضرورت دارد برای جلوگیری از حوادث احتمالی در دو طرف این کانال حفاظ نصب شود.
«سرابی» ادامه می دهد: در بعضی از قسمت ها به نظر می رسد که منازل مسکونی در گذشته در حریم کانال احداث شده است و این امر هنگام عبور سیلاب از کانال می تواند حادثه ساز شود.
به گفته وی درصورتی که شهرداری مانند آن قسمت از کانال که در میدان ابوذر است برای پوشش بخشی از کانال در خیابان غفاری اقدام کند هم از درصد حوادث احتمالی کاسته می شود و هم در جاهایی که امکان دارد از روی کانال می توان مانند میدان ابوذر استفاده بهینه کرد.
برنامه ای برای پوشش نداریم
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری بیرجند با اعلام این که 3 کانال کبوترخان، پل باغ و سجادشهر در بیرجند وجود دارد،گفت: هر سال شهرداری برای ایجاد دیوار ساحلی و افزایش ارتفاع آن اعتباری در نظر می گیرد با این وجود متولی کانال های موجود در شهر شرکت آب منطقه ای است ولی شهرداری برای رفاه، امنیت و بهداشت مردم به طور منظم اقدام به دیوارکشی و افزایش ارتفاع دیوار کانال های شهر بیرجند می کند.
به گفته مهندس«عدل» افزایش ارتفاع کانال شیرین در دستور کار قرار دارد و بخشی از آن نیز تاکنون اجرا شده است.
شهرداری برای پوشش کانال های شهر بیرجند برنامه ای ندارد و از لحاظ حقوقی نیز شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی مدعی این قضیه است.
طرح پوشش کانال خیابان شیرین
مدیر عامل شرکت آب منطقه ای استان هم با اشاره به این که رودخانه ها جزو اموال عمومی و متعلق به دولت است و هر دستگاهی که بخواهد خدمات خود را از طریق بستر یا حریم رودخانه ها ارائه کند باید برای دیوارکشی و ایمن سازی کانال ها اقدام کند، گفت: در گذشته شهرداری بیرجند طرحی برای پوشش کانال واقع در خیابان شیرین داشت که به دلیل استاندارد نبودن این طرح و این که حجم عبور سیلاب با پوشش کانال کاهش می یافت تذکر لازم در این زمینه به شهرداری داده شد تا از بروز حادثه در آینده جلوگیری شود.
«امامی» در زمینه پوشش بخشی از کانال پل باغ در میدان ابوذر بیرجند نیز اظهار کرد: ایجاد هرگونه سازه تجاری در بستر و حریم رودخانه ها را به صلاح نمی دانیم به همین دلیل در این زمینه به شهرداری بیرجند تذکر داده ایم در زمینه ایجاد فضای بازی در مجاور پارک مصطفی خمینی که در حریم کانال بود برحسب وظیفه اخطار لازم داده شد.
همچنین اخطار لازم برای پوشش کانال مجاور چهارشنبه بازار بیرجند به شهرداری ارائه شد و هنگامی که حادثه ای در آن جا اتفاق افتاد هم مستندات خود را به دادگاه ارائه کردیم.
مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی مرداد سال 95 هم در زمینه پوشش کانال خیابان شیرین این طور اظهار نظر کرد که در سال 88 و در راستای کاهش ترافیک خیابان طالقانی و انتقال بخشی از بار ترافیکی آن به خیابان شیرین، بحث پوشش این کانال و یک طرفه شدن خیابان طالقانی از سوی شهرداری مطرح شد و به تصویب شورای ترافیک رسید که در این زمینه مکاتباتی نیز از سوی شهرداری با این شرکت انجام شد.
به گفته «امامی» پس از اعلام نظر مشاوران شهرداری در مورد جمع آوری آب های سطحی شهر بیرجند و همچنین بررسی های مشاوران و کارشناسان شرکت آب منطقه ای مشخص شد که این کانال در شرایط فعلی ظرفیت عبور سیلاب بالادست را ندارد.
وی با اشاره به این که با وضعیت فعلی امکان پوشش کانال خیابان شیرین وجود ندارد، افزود: وضعیت این کانال به گونه ای است که عرض مقطع آن در نقاط مختلف متفاوت است که این خود می تواند تاثیر منفی در عبور سیلاب داشته باشد و قبل از اجرای پوشش آن، باید رودخانه سامان دهی و حریم آن نیز در مناطقی که نیاز است آزادسازی شود.
او یکی دیگر از راهکارهای اجرایی شدن این پروژه را سامان دهی رودخانه پل باغ دانست و گفت: این رودخانه به عنوان یکی از شریان های اصلی شهر بیرجند که آب های منطقه جنوب شهر را به سمت رودخانه شاهرود هدایت می کند باید سامان دهی و حداقل ظرفیت لازم برای سیلاب های بلند مدت صد ساله برای آن منظور شود.