
طرح آمایش در مرحله هماهنگ سازی با استان های شرق کشور است
تعداد بازدید : 274
ترسیم افق توسعه یافته خراسان جنوبی

فرخ نژاد- روز های پایانی سال 91 استانداری خراسان جنوبی قرارداد انجام مطالعات طرح آمایش سرزمینی استان را با دانشگاه بیرجند منعقد کرد اما ابلاغ شروع اجرای آن پنج ماه زمان برد.
مطالعات این طرح هم پس از چهار سال کار علمی و میدانی 40 کارشناس خبره دانشگاهی بومی و غیر بومی خراسان جنوبی اردیبهشت سال گذشته به پایان رسید و به استانداری خراسان جنوبی به عنوان دستگاه مجری ارائه شد.
این سند، افق و راهبرد خراسان جنوبی را تا سال 1416 ترسیم می کند و در آن سناریوهای دست یابی به این چشم انداز 20 ساله هم آمده است . آن طور که مجری طرح آمایش استان در زمان اتمام این طرح گفت: اگر این سند به درستی اجرا شود می توان در یک افق 20 ساله خراسان جنوبی را به یک استان توسعه یافته تبدیل کرد.
بعد از ارائه مطالعات طرح آمایش سرزمینی به استانداری، شورای برنامه ریزی و توسعه خراسان جنوبی آن را مصوب کرد البته در آن جلسه عده ای از اعضا معایبی را به طرح وارد دانستند که مقرر شد سند آمایش خراسان جنوبی بازنگری شود.
از سال گذشته تا مدتی قبل خبری از روند اجرای سند آمایش خراسان جنوبی نبود تا این که مدتی پیش مسئولان دانشگاه بیرجند به عنوان مجریان طرح مطالعات آمایش دیداری با استاندار خراسان جنوبی داشتند. در این دیدار دکتر «مروج الشریعه» با تاکید برتوسعه مناطق ویژه اقتصادی تخصصی در استان گفت: طرح های مرتبط با تامین آب برای مصارف خانگی، صنعتی و کشاورزی در مطالعات آمایش استان پیش بینی شود و اتاق فکر آمایش استان، به عنوان پشتوانه مدیریتی و اجرایی این طرح عمل کند.
بازنگری طرح آمایش
پرسش طرح شده در زمینه طرح آمایش این است که آیا لزومی به بازنگری آن وجود دارد؟
مجری طرح با سئوال پاسخ می دهد که نمی دانم سرمنشاء موضوع بازنگری طرح آمایش خراسان جنوبی از کجاست؟ وقتی طرح مشکلی نداشته است چرا باید مورد بازنگری قرار گیرد.
به گفته دکتر«مهدی خطیب» مشکل طرح آمایش به برقرار نشدن ارتباط بین عده ای که کار علمی انجام داده بودند و عده ای که سواد لازم را در این زمینه نداشتند برمی گشت اما با حضور استاندار جدید که وی خودش قبل از این، طرح آمایش خراسان رضوی را انجام داده است و با مقوله آمایش آشنایی کامل داشت ، برطرف شد زیرا وقتی دکتر«مروج الشریعه» مطالعات طرح آمایش خراسان جنوبی را مشاهده کرد به این موضوع اذعان داشت که این طرح به لحاظ کیفی وکمی قابل مقایسه با طرح تهیه شده خراسان رضوی نیست بلکه بهتر است.
وی ادامه می دهد: دفاع استاندار از طرح آمایش سبب شد پس از طرح آن در شورای برنامه ریزی استان، با 16 رای مثبت از 16رای حاضرتصویب شود.
اقبال مرکز از طرح آمایش
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند به ارجاع طرح آمایش خراسان جنوبی به پایتخت اشاره می کند و می افزاید: در سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور هم از کیفیت کار انجام شده در مورد طرح آمایش استقبال شد و همین اقبال مرکز از طرح سبب شد تا با متخصصان در مورد آن به گفت وگو بنشینیم.
دکتر«خطیب» می گوید: بعد از قبول طرح از سوی سازمان های متولی در مرکز ، در مشهد مقدس هم جلسه ای با حضور مسئولان استان های خراسان شمالی، جنوبی، رضوی و سیستان و بلوچستان برگزار شد و قرار است طرح های آمایش این استان ها با یکدیگر مقایسه ، مرتبط و هماهنگ سازی شود و اکنون در مرحله هماهنگ سازی طرح آمایش استان های شرق کشور هستیم.
«خراسان جنوبی» 14 آبان ماه امسال هم مطلبی با عنوان « طرح آمایش استان در کارتابل سازمان مدیریت کشور آمایش پالایش می شود» منتشر کرد. در این مطلب هم مجری طرح آمایش سرزمینی خراسان جنوبی از ارائه طرح مطالعاتی انجام شده به استاندار خراسان جنوبی و استقبال دکتر «مروج الشریعه» از این پروژه تحقیقاتی علمی خبر داد و گفت : استاندار در جلسه استانداری توصیه هایی را به کارشناسان این طرح داشت از جمله این که مناطق تخصصی اقتصادی و موضوع آب هم به سند آمایش استان افزوده شود و همچنین پایش طرح هم مورد نظر باشد.
دکتر«مهدی خطیب» افزود: این طرح که در شورای برنامه ریزی و توسعه استان مصوب شده برای تصویب به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ارسال شده است اما هنوز این سازمان نظرش را اعلام نکرده است. البته قرار است کارشناسان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور برای نهایی شدن طرح به استان سفر کنند. به گفته وی بعد از مرحله بررسی و تصویب طرح آمایش در مرکز ، می تواند قابلیت اجرایی پیدا کند.
مجری طرح آمایش استان به تعلل مسئولان در زمینه ارائه طرح به مرکز هم اشاره کرد و افزود : این موضوع سبب شد با وجود پایان طرح از سال گذشته، اقدامی برای تصویب و اجرایی شدن آن انجام نشود.
تاکنون استانداری خراسان جنوبی 71 درصد هزینه طرح مطالعاتی آمایش سرزمینی استان را پرداخت کرده است و برمبنای قرار داد منعقد شده هزینه اجرای مطالعات طرح 478 میلیون تومان است.
حضور 40 خبره دانشگاهی
به گزارش«خراسان جنوبی» 11 آبان سال 94 هم مجری طرح مطالعات آمایش استان به این روزنامه گفت: شروع مرحله اول طرح آمایش سال 93 بود که این مرحله شامل شناسایی وضعیت موجود و تاثیر گذاری بخش های مختلف بر روی همدیگر در سال 94 بود که به اتمام رسید و مورد تایید کارفرما یعنی استانداری خراسان جنوبی قرار گرفت.
بخش دوم این طرح شامل اثربخشی، پیدا کردن چالش ها و سناریوی در دست اقدام است که در آن پنل های مختلف تشکیل و براساس روش های علمی ارزیابی می شود.
دکتر «محمد مهدی خطیب» با بیان این که در بخش اول یک تیم 40 نفره از استادان دانشگاه و خبرگان که بیش از 95 درصد آن ها بومی استان و از اعضای هیئت علمی دانشگاه ها بودند در تهیه این طرح کمک کردند. زحمت بخش دوم این طرح را هم همین تیم می کشند اما از صاحب نظران خارج از استان که دارای تجربیات کاری در این زمینه هستند نیز استفاده می شود اما نقش اصلی این پروژه را دانشگاه بیرجند و استادان این مرکز آموزش عالی برعهده دارند.
10محور توسعه پایدار
در بخش اول به گفته وی ده محور برای دستیابی به توسعه پایدار خراسان جنوبی با توجه به نقاط ضعف و قوت استان ارائه شد که شامل تربیت نیروی انسانی، گسترش خطوط ترانزیت، تغییر الگوی کشت محصولات کشاورزی از محصولات آب بر به کم آب بر، گسترش، شناسایی و بهره برداری از معادن فلزی و غیر فلزی، توصیه نکردن برای استفاده از صنایع آب بر، گسترش صنایع دستی بومی، تامین امنیت سرمایه گذاری در تولید انرژی های نو، ایجاد صنایع تبدیلی و فراوری مواد خام شامل کشاورزی، معدنی و...، احداث زیرساخت های گردشگری به ویژه کویرنوردی، مناطق حفاظت شده محیط زیست و آن چه مربوط به نجوم و همچنین تثبیت جمعیت به ویژه در مناطق مرزی است.