فرخ نژاد- هر سال با تخصیص نیافتن کامل منابع اعتباری تملک دارایی های سرمایه ای تعداد انبوهی از پروژه های عمرانی نیمه تمام می ماند و درگیر رکود می شود و درجا می زند.
امسال که فقط 45 درصد این منابع تخصیص یافته دغدغه این است که باید در مدت باقی مانده از سال مالی متولیان دستگاه های اجرایی و در راس آن مدیران ارشد استان تمام هم و غم خود را به کار گیرند تا بتوانند همین مقدار اندک از اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای تخصیص یافته را جذب و هزینه کنند تا در بحران محدودیت اعتباری، به دلیل کم کاری مسئولان بودجه ای برگشت نکند.
سوال این جاست که تخصیص نیافتن منابع اعتباری عمرانی چه اثری بر پروژه های عمرانی در دست اجرا دارد؟ نماینده مردم قاینات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی کاهش تخصیص منابع تملک دارایی های سرمایه ای را با ابراز تاسف ایرادی می داند که امسال و در چند سال گذشته مرتب تکرار شده است و با این اتفاق در عمل شاهد رکود بسیاری از پروژه های عمرانی و درجا زدن آن ها بوده ایم.
«فرهاد فلاحتی» به قراردادهایی که با پیمانکاران پروژه ها با زمان بهره برداری مشخص بر مبنای اعتبار مصوب آن ها بسته می شود اشاره دارد و این که وقتی منابع آن طرح ها به موقع یا به اندازه تزریق نمی شود به طور حتم دچار مشکل خواهد شد، علاوه بر این تزریق نشدن منابع اعتباری سبب می شود تا هر سال بر مطالبات پیمانکاران افزوده شود.
ضعف اقتصادی شدید
به گفته وی تخصیص اندکی که پروژه ها دارند جای دیون را پر می کند و در عمل بیشتر پروژه ها تعطیل می شود و این ها همه نشات گرفته از ضعف اقتصادی است که به شدت درگیر آن هستیم.
دیگر این که تخصیص کم منابع فقط مختص خراسان جنوبی نیست و زمانی که سازمان مدیریت و برنامه ریزی تخصیص بودجه تملک دارایی های سرمایه ای را اعلام می کند برای برقراری عدالت بین همه پروژه ها درصد یکسانی را از خزانه کشور خارج و به سازمان های مدیریت و برنامه ریزی استان ها تزریق می کند.
وی ادامه می دهد: آثار تخصیص کم اعتبار برای قاینات و زیرکوه نیز مانند بقیه نقاط استان است اما پروژه هایی که عقب تر است نمود آن در پروژه بیشتر احساس می شود به عنوان مثال اگر پروژه ای مثل جاده قاین- بیرجند تخصیص آن 40 درصد باشد فقط با اعتبار تخصیص یافته شاید بتوان بخشی از دیون پیمانکاران را داد و حتی یک کیلومتر از این مسیر نیز کار نشود.
نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی می افزاید: اگر پروژه ای دارای پیشرفت 70 تا 80 درصدی باشد با مبلغ اندکی که تخصیص می یابد می تواند به اتمام برسد به عنوان مثال پروژه ای مانند کتابخانه مرکزی قاین چندین سال است که به دلیل تخصیص نیافتن بودجه که نتیجه محدودیت های اعتباری است با وجود پیگیری های زیاد هنوز تکمیل نشده است.
همچنین پروژه مجتمع فرهنگی و ورزشی کارگران قاین نیز همین وضعیت را دارد.
تخصیص کم در سال قبل
نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی نیز تخصیص 40 درصدی منابع اعتباری عمرانی شهرستان های حوزه انتخابیه خود را تایید می کند و این احتمال را می دهد که اگر تخصیص به یک میزان باشد به طور حتم باید مربوط به تمام نقاط کشور و نباید فقط به خراسان جنوبی اختصاص داشته باشد.
دکتر«نظر افضلی» تخصیص منابع تملک دارایی های سرمایه ای استان در سال قبل را نیز چندان بالا نمی داند و حدسش این است که بودجه سال 96 نباید از سال 95 بیشتر باشد. عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی به موضوع عملیاتی بودن بودجه امسال اشاره دارد و امیدوار است که در سال 97 بودجه مصوب به صورت صد درصد تخصیص یابد.
پروژه ها نیمه تمام می ماند
وی نقص بودجه های سال قبل را این طور بیان می کند که به عنوان مثال روی کاغذ برای اجرایی شدن یک پروژه 200 میلیون تومان مصوب که با 40 درصد تخصیص حدود 80 میلیون تومان آن جذب می شد یعنی 120 میلیون تومان آن بودجه مصوب تخصیص نمی یافت اما با اتفاقی که در بودجه 97 افتاد امیدها به واقعی شدن تخصیص اعتبارات دوچندان شد.
وی اعتبار مصوب شهرستان های نهبندان و سربیشه در سال گذشته را به ترتیب 46 و 32 میلیارد تومان اعلام می کند که با تخصیص 40 درصدی همه بخش ها به تناسب پروژه های آن ها نیمه تمام خواهد ماند.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان نیز با کنایه از این که اعتبار، تخصیص و نقدینگی جزو مباحث تخصصی است و جذب، مبحث دیگری در این مقوله به حساب می آید یادآور می شود: اعتبارات بر مبنای تحقیق پیشنهاد می شود اما درآمدها تخمینی است و به همین دلیل شاید برخی از درآمدها در قانون بودجه محقق نشود.
«آرین» تخصیص اعتبارات استانی را برای سال 96 در خراسان جنوبی بالغ بر 45 درصد اعلام می کند که به صورت سرجمع به پروژه های استانی اختصاص یافته است.
به گفته وی تخصیص اعتبارات هر سال همین طور است و تخصیص ها نیز برای همه استان به صورت یکسان است. این مسئول با تاکید براین که هر گاه هر میزانی برای تخصیص منابع اعتباری اعلام می شود مربوط به 31 استان کشور است می افزاید: اعلام تخصیص بودجه نیز مربوط به امسال نیست و سال قبل نیز همین طور بود یعنی 60 درصد آن تخصیص یافته است. به علاوه این را هم باید در نظر داشت که برخی تغییرات اعمال شده سبب می شود تا درآمدهای دولت تحقق نیابد و بخشی از اعتبارات تخصیص به آن تعلق نگیرد که اگر این طور نبود نظام بودجه نیاز به تخصیص نداشت.
این کارشناش بودجه با بیان این که برخی سال مالی را اشتباه می گیرند می افزاید: در قانون مالی و محاسباتی کشور قانون بودجه یک سال است و اعتبار و تخصیص نیز جزو قانون است و بر این اساس هزینه کرد اعتبارات هزینه ای تا پایان فروردین سال بعد و منابع تملک دارایی های سرمایه ای تا 31 تیرماه سال بعد است که دستگاه های اجرایی فرصت هزینه کرد و جذب را دارند. به گفته «آرین» قانون بودجه ای که پایان آن 28 اسفند سال 96 بود همه منابع و درآمدهای دولت باید طبق قانون بودجه که شامل اعتبار و ردیف هاست توزیع شود و تخصیص ها نیز در اختیار خزانه قرار گیرد.
به علاوه این که تخصیص کم است و به محقق نشدن درآمدهای پیش بینی شده از طریق دریافت مالیات ها، فروش نفت و... برمی گردد.
تاکید دوباره رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان براین است که قانون یک ساله است یعنی تا 28 اسفند باید تکلیف قانون را دستگاه متولی روشن کند و چهار ماه باقی مانده فقط فرصتی است برای دستگاه های اجرایی که اعتبار سال قبل را بتوانند به هزینه بگیرند، علاوه براین از پنج فروردین امسال نیز اجرای قانون بودجه سال 97 ساری و جاری است.
به گفته وی همچنین 45 درصد اعتبارات تخصیص یافته نیز مربوط به همه استان هاست و این تخصیص ها هم به صورت نقدی و اوراق در اختیار دستگاه های اجرایی قرار می گیرد تا بتوانند این منابع را تا پایان تیرماه جذب کنند.
جذب 42 درصدی منابع عمرانی
مدیر کل امور اقتصادی و دارایی نیز 17 اردیبهشت جاری در گفت وگو با «خراسان جنوبی» اعتبارات مصوب تملک دارایی های سرمایه ای خراسان جنوبی را 637 میلیارد و 190 میلیون و 600 هزار تومان اعلام کرد که از این مبلغ از ابتدای سال مالی 96، 251 میلیارد و 152 میلیون و 200 هزار تومان آن یعنی حدود یک سوم این منابع وارد خزانه استان شده است.
«عیسی جعفری گیو» افزود: منابع استانی مصوب تملک دارایی های سرمایه ای استان با احتساب ارتقای شاخص های توسعه اقتصادی که شامل سرفصل های نقدی، اسناد خزانه بند(ه) تبصره پنج قانون بودجه و اسناد خزانه بند(و) و تبصره 16 قانون بودجه است 221 میلیارد و 366 میلیون تومان بود که از این مبلغ 92 میلیارد و 220 میلیون تومان تخصیص یافته است. به گفته وی 42 درصد منابع اعتباری استانی تملک دارایی های سرمایه ای استان جذب و وارد خزانه استان شده است.
وی منابع مصوب 27 صدم درصد مالیات بر ارزش افزوده سال 96 خراسان جنوبی را 19 میلیارد و 332 میلیون و600 هزار تومان دانست که از این بودجه مصوب نیز 10 میلیارد و 600 میلیون تومان یعنی 55 درصد آن تخصیص یافته است. وی ادامه داد: بودجه مصوب از سرفصل سه درصد نفت استان در سال قبل 153 میلیارد و 390 میلیون و 720 هزار تومان بود که از این منابع مصوب 71 میلیارد و 800 میلیون تومان آن که 47 درصد می شود وارد خزانه استان شد. این مسئول منابع اعتباری مصوب ماده 10 و 12 را که نوع تخصیص آن از محل اسناد خزانه بند(و) تبصره 16 و اسناد خزانه بند(ب) تبصره پنج قانون بودجه است 48 میلیارد و 200 میلیون تومان اعلام کرد که تخصیص آن از محل بند(و) 15 میلیارد تومان و از محل بند(ب) نیز سه میلیارد و 800 میلیون تومان است.
به گفته«جعفری» بودجه مصوب ردیف ها و تبصره های تملک که شامل سرفصل های نقدی، اسناد خزانه بند(و) تبصره 16 و اسناد خزانه بند(ب) تبصره 15 قانون بودجه است نیز 194 میلیارد و 384 میلیون و800 هزار تومان است که از این مبلغ نیز 52 میلیارد و 600 میلیون تومان از بند (و)،562 میلیون تومان از بند(ب) و نقدی چهار میلیارد و 570 میلیون و 200 هزار تومان آن وارد خزانه استان شده است.