فرخ نژاد-مرزی ترین بخش شهرستان درمیان به حساب می آید و قبل از جا خوش کردن خشکسالی ها در خراسان جنوبی این بخش یکی از قطب های دامداری و کشاورزی شهرستان بوده است اما اکنون چون در اثر بارندگی های کم ذخایر منابع آبی کم و مراتع هم خشک و بی علف شدند، مردم این بخش برای تامین درآمد به سمت ایجاد مرغداری رفته اند.

از همه مهم تر این که بازارچه گلورده یا همان میل 73 که زمانی یکی از پررونق ترین مبادی مرزی استان به حساب می آمد و چند سالی است که دیگر از رونق افتاده در بخش گزیک قرار دارد.

به علاوه یک پروژه اقتصادی کلان استان، کارخانه سیمان باقران هم در این بخش بعد از یک دهه که عملیات احداث آن زمان برد فروردین امسال به بهره برداری رسید و زمینه اشتغال 350 نفر را به طور مستقیم و 2 هزار نفر را به صورت غیر مستقیم فراهم کرد.

دیگر این که در بخش گزیک درمیان سد رزه احداث شده که می تواند در زمینه تامین آب کشاورزی، شرب و توسعه گردشگری این منطقه مرزی بسیار حائز اهمیت باشد.

اما مرزی ترین بخش شهرستان درمیان با مشکلاتی دست و پنجه نرم می کند که بیم مهاجرت را در این نقطه مرزی دوچندان کرده هر چند دراین سال ها هم تنگناهای اقتصادی مانند استمرار قهر طبیعت، بسته شدن بازارچه گلورده ، نبود شغل و... زمینه های مهاجرت ساکنان بخش گزیک را فراهم کرده اما اگر بیش از این به رفع مشکلات این بخش توجه نشود به طورحتم کاسه صبرشان لبریز شده و شاهد مهاجرت بیشتری در مرزی ترین بخش شهرستان درمیان خواهیم بود.

شغل مردم بیشتر بخش گزیک آن طور که بخشدار آن می گوید کشاورزی و دامداری است اما  استمرار خشکسالی ها سبب شده تا این مشاغل از رونق بیفتد و برای تثبیت جمعیت و کسب درآمد مردم این بخش در کنار کشاورزی و دامداری باقی مانده از قهر طبیعت به شغل مرغداری هم روی آوردند، طوری که شهرستان درمیان قطب طیور استان به حساب می آید و در این شهرستان هم بخش گزیک نسبت به دو بخش قهستان و مرکزی مرغداری بیشتری دارد و قطب طیور شهرستان محسوب می شود.

«محمد پرست» دیگر قابلیت این بخش را وجود بازارچه میل 73 و هم مرزی با کشور افغانستان می داند و می افزاید: با توجه به راه اندازی کارخانه سیمان باقران در فروردین ماه امسال و صدور سیمان های تولیدی این کارخانه به کشور همسایه لازم است مسئولان در همه رده ها پیگیر بازگشایی این معبر باشند زیرا صدور تولیدات کارخانه سیمان باقران از مرز گلورده به طور حتم در پویایی اقتصادی منطقه تاثیرگذار بوده و تجاری هم که زمانی دراین بازارچه تجارت می کرده اند و اکنون در مرز ماهیرود مشغول به این کارند به بازارچه گلورده باز خواهند گشت.

به علاوه آن تعدادی از مردم این بخش هم که به دلیل تنگناهای اقتصادی به ویژه استمرار خشکسالی ها و از رونق افتادن بازارچه میل 73 به دیگر نقاط کشور و استان مهاجرت کردند شاهد بازگشت آن ها به بخش گزیک خواهیم بود.

قابلیت گردشگری سد رزه

همچنین لازم است برای پوپایی اقتصاد این منطقه مرزی زمینه های گردشگری سد رزه و بهره مندی از آب این سد برای تامین آب شرب و کشاورزی روستاهای بخش گزیک مورد توجه مسئولان و متولیان امر قرار گیرد.

عالی ترین مقام مسئول در بخش گزیک درمیان به این مسئله اذعان دارد که کمبود منابع آبی شرب و کشاورزی و نبود شغل برای جوانان سبب شده تا تعداد زیادی از مردم این بخش مرزی به دیگر نقاط مهاجرت کنند.

به گفته «محمدپرست» به طور حتم اگر زمینه های اشتغال فراهم بود افرادی که از گزیک مهاجرت کردند در این جا می ماندند و جمعیت این بخش بیش از این بود.

وی اشاره ای هم به ایجاد امکانات و زیرساخت ها در بخش گزیک دارد که از جمله آن برخورداری از نعمت گاز است و اگر زمینه های اشتغال هم به نظر این مقام مسئول در بخش مرزی گزیک فراهم شود به طور حتم شاهد مهاجرت معکوس خواهیم بود.

«محمدپرست» زمینه ایجاد مشاغل پایدار را برای این نقطه مرزی به دلیل اهمیت وجود جمعیت در مرز لازم و ضروری می داند و به اذعان وی دلیل فراهم بودن امنیت کامل دراین بخش به واسطه هنگ مرزی گزیک و جمعیتی که اکنون ساکنند است اما توجه به جمعیت ساکن در روستاهای مرزی این بخش که با مشکلاتی هم مواجه بوده بیش از پیش احساس می شود.

مرزی ترین روستا بدون آب 

وی یکی از روستاهای مرزی بخش گزیک که با وجود جمعیت بالا با مشکل آب و نبود شغل مواجه است را روستای خیرآباد عنوان می کند که این نقطه روستایی مرزی با این که 600 نفر جمعیت دارد آب شرب اهالی آن با تانکر تامین می شود.

به علاوه چون شغل اهالی خیرآباد دامداری بوده این شغل هم به دلیل نبود آب و علوفه در مراتع بی رونق شده و هر آن، بیم آن می رود که مردم این روستای مرزی مهاجرت کنند.

توسعه مشاغل خانگی کوچک، صنایع دستی و دادن مجوز حفر چاه کشاورزی از جمله راهکارهایی است که بخشدار گزیک برای ایجاد شغل در این روستا ودیگر نقاط روستایی بخش ارائه می دهد و می گوید: ایجاد این گونه مشاغل می تواند زمینه تثبیت جمعیت روستاهای مرزی بخش را فراهم کند.

روستاهای کلاته کاچی، گل نی، کلاته ذکری، جلاران و خیرآباد از جمله نقاط روستایی بخش گزیک درمیان است که به وسیله تانکر آب رسانی می شود و پرجمعیت ترین روستا هم خیرآباد است، بقیه نقاط هم 20 تا 30 خانوار جمعیت دارند.

جاده گزیک تا مرز هم بنا به گفته بخشدار آسفالت است اما رفت و آمد به دلیل گذشت زمان سبب فرسودگی این آسفالت شده و اکنون نیاز به روکش و مرمت دارد.

جاده روستاهای پرجمعیت این بخش هم آسفالت است اما راه دسترسی برخی روستاهای کم جمعیت 20 تا 30 خانواری مانند جلاران، پاتنگ، گل نی و...خاکی است.

تمام روستاهای این بخش از نعمت برق برخوردار بوده و منبع تامین برق یکی، دو روستا هم از انرژی خورشیدی است.

بعلاوه بیشتر مردم روستاهای بخش گزیک عشایر بوده و بهار وتابستان را به دشت های گزیک، طبس مسینا، کلاته خشک و... می روند.

کاهش جمعیت دامی

جمعیت دامی عشایر بخش گزیک در این سال خشکی ها خیلی کم شده و آن تعدادی هم که باقی مانده اند  به دلیل هزینه های بالای آذوقه نمی توانند از پس آن ها برآیند برای همین مجبور به فروش دام ها آن هم زیر قیمت می شوند.

قبل از این که خشکسالی مهمان همیشگی خراسان جنوبی شود به دلیل ترسال بودن بخش گزیک شهرستان درمیان آن طور که بخشدار آن می گوید از قطب های کشاورزی منطقه به حساب می آمد اما قهر طبیعت در این سال ها سبب شده تا آب قنات ها به شدت کاهش یابد، چاه های کشاورزی شارژی   و برداشت آب از این منابع آبی هم محدود شود طوری که در گذشته بیشتر زمین های کشاورزی بخش به دلیل وجود کارخانه قند قهستان زیر کشت چغندرقند می رفت و بقیه زمین ها هم به گندم، جو و... اختصاص می یافت.

اما حضور دو دهه خشکسالی سبب شد تا کاشت محصولات پر آب خواه جای خود را به محصولاتی مانند زعفران، زرشک، عناب، شاهدانه و... که نیاز به آب کمتری دارد بدهد.

پیشنهادی که در مورد سد مخزنی رزه هم دارد این است که چون تسطیح و آماده سازی زمین های پایین دست این سد هزینه زیادی دارد و آن قسمت هایی هم که زیرکشت رفته به بهره برداری نرسیده بهتر است بیشتر روی زمینه های گردشگری و تامین آب شرب منطقه از این سد تمرکز شود.

یک خواسته برای کارخانه سیمان

بخشدار گزیک استقرار کارخانه سیمان باقران را یک ظرفیت خوب اقتصادی برای این بخش می داند اما از مسئولان می خواهد زمینه فعال شدن این واحد تولیدی را با حداکثر ظرفیت و زمینه های ایجاد مشاغلی مانند صنایع دستی، دادن تسهیلات برای  ایجاد واحدهای گردشگری و توریستی، پرواربندی و...  در این بخش فراهم کنند.

«محمد پرست» امکانات ورزشی بخش را دو باب سالن ورزشی آن هم در دو شهر گزیک و طبس مسینا می داند و می گوید: در روستاهای این بخش به ویژه نقاط روستایی با جمعیت بالا با وجود استعدادهای ورزشی فراوان هیچ گونه امکاناتی وجود ندارد.

به گفته وی کمبودهایی در زمینه آموزشی به ویژه مدارس در این بخش احساس می شود اما با پا پیش گذاشتن خیران این کمبود در حال رخت بربستن از بخش گزیک است. وی با اشاره به وجود آثار و روستاهای هدف گردشگری در بخش گزیک از جمله روستای آبگرم و آرامگاه ابراهیم رضا خواستار توجه بیشتر به حوزه گردشگری این بخش شد.

مسئله دیگر این که شبکه آب رسانی  این بخش مانند طبس مسینا و گزیک به شدت فرسوده است طوری که همیشه شاهد ترکیدگی لوله و نشت آن به دلیل فرسودگی هستیم و نیاز است این مشکل نیز با تامین اعتبار رفع شود.

جمعیت این بخش بر اساس آمار سرشماری سال گذشته حدود 16 هزار نفرو در قالب 4 تا 5 هزار خانوار است و 17 روستای بخش گزیک درمیان نیز شورای اسلامی و دهیار دارد، به علاوه این بخش دارای دو شهر طبس مسینا و گزیک است.